Avrupa Birliği ve Çinli yetkililer, Avrupa’da satılan Çin menşeli bataryalı elektrikli araçların fiyatlandırması konusunda kritik bir uzlaşmaya vardı. Bu gelişme, 2024 yılından bu yana devam eden ve yüksek gümrük vergileriyle tırmanan ticari tansiyonu sona erdiren yeni bir devrin başlangıcını işaret ediyor. Yapılan AB Çin elektrikli araç anlaşması, Çinli üreticilere ağır vergiler yerine alternatif bir yol sunarak piyasaları rahatlatmayı hedefliyor.
AB Çin Elektrikli Araç Muahedesi Nedir?
Bu yeni muahedenin temelini, “fiyat taahhüdü” olarak bilinen bir düzenek oluşturuyor. Bu sisteme nazaran Çinli araba ihracatçıları, yüksek anti-sübvansiyon vergilerini ödemek yerine, elektrikli araçlarını Avrupa pazarında belli bir en az fiyatın üzerinde satmayı taahhüt edebilecekler. Şayet bu asgarî fiyata uyma kelamı verirlerse, ek gümrük vergilerinden muaf tutulacaklar. Çin Makine ve Elektronik Eserler İthalat ve İhracat Ticaret Odası (CCCME) uzmanları, bu sonucu bir “yumuşak iniş” olarak nitelendirerek, müzakere yoluyla tahlil bulunmasından duydukları memnuniyeti lisana getirdi.
Bu mutabakatın ehemmiyetini anlamak için bir adım geriye gidip 2024 yılında yaşananları hatırlamak gerekiyor. Avrupa Birliği, Çin hükümetinin kendi araba şirketlerine çok finansal takviye sağladığına ve bu durumun haksız rekabete yol açtığına inanıyordu. Çinli markaların bu devlet sübvansiyonları sayesinde araçlarını Avrupalı rakiplerinden çok daha ucuza satabildiğini savunan AB, adil bir pazar ortamı yaratmak maksadıyla Çin’den gelen elektrikli arabalara ek vergiler, yani tarifeler uygulama kararı almıştı.
Bu kapsamda, standart %10’luk ithalat vergisine ek olarak %35,3’e varan ek gümrük vergileri getirilmişti. Bu durum, kimi araçların Avrupa’ya ithalat maliyetini değerli ölçüde artırdı. Örneğin, BYD üzere büyük markalar %17,0’lık ek vergiyle karşı karşıya kalırken, SAIC üzere öbürleri %35,3’lük en yüksek orana tabi tutulmuştu. Şanghay’da üretim yapan Tesla için bile %7,8’lik özel bir oran belirlenmişti. Çin’in bu siyasete sert reaksiyon göstermesiyle iki ekonomik güç ortasındaki ticari ilgiler gerilmişti.
Yeni Sistemin Ayrıntıları ve Şirketlere Etkisi
Ocak 2026 prestijiyle bu gerginlik yerini iş birliğine bırakıyor. Avrupa Birliği, yeni kuralları açıklamak üzere bir “Rehber Doküman” yayınlayacak. Bu evrak, Çinli şirketlere fiyat tekliflerini nasıl sunacaklarını adım adım anlatacak ve sürecin şeffaf bir biçimde işlemesini sağlayacak. AB, her teklifi adil ve objektif bir biçimde, Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) standartlarına uygun olarak inceleyeceğini taahhüt etti.
Bu rehber, bilhassa Geely, Nio ve XPeng üzere Avrupa pazarında faal olan şirketler için hayati değer taşıyor. Kurallara uyup fiyatlarını hakikat belirledikleri takdirde, ek vergilerden kaçınarak Almanya, Fransa ve İspanya üzere ülkelerdeki operasyonlarını sıkıntısız bir biçimde sürdürebilecekler. Şimdi eski %35,3’lük tarifenin büsbütün kaldırılıp kaldırılmayacağı netleşmese de, bu fiyat taahhüdü sisteminin uygun şirketler için vergilerin yerini alacağı belirtiliyor.
AB, her bir Çinli Yeni Güç Aracı (NEV) üreticisi için özel bir en az ithalat fiyatı belirleyecek. Bu fiyat muhtemelen aracın çeşidine, özelliklerine ve segmentine nazaran değişiklik gösterecek. Bu sayede AB, bir yandan ucuz ithalatın Avrupalı araba fabrikalarına ziyan vermesini engellerken, başka yandan Çinli markaların Avrupalı tüketicilere satış yapmaya devam etmesini sağlayacak.
Bu muahede, global araba pazarı için büyük bir adım olarak görülüyor ve iki büyük ekonomik gücün sıkıntılarını çatışma yerine diyalog yoluyla çözebileceğini gösteriyor. Elektrikli araba almayı düşünen tüketiciler için ise bu durum, piyasanın istikrara kavuşması ve geniş bir model yelpazesinin erişilebilir kalması manasına geliyor. Ayrıyeten muahede, Çinli şirketlerin gelecekte AB içinde fabrika kurma planlarının, fiyat tekliflerinin onaylanmasına yardımcı olabileceğini de ima ediyor. 2026 yılı ilerledikçe, markaların bu yeni kurallara ahenk sağlamak için fiyat stratejilerini nasıl ayarladığını daha net göreceğiz.
Peki, bu yeni AB-Çin elektrikli araç muahedesi hakkındaki sizin görüşleriniz neler? Fikirlerinizi yorumlarda bizimle paylaşın!
