Yapay zeka dünyasında teknolojik istikrarlar büyük bir süratle değişmeye devam ediyor. Yayınlanan yeni tahliller, kapalı kaynaklı dev modeller ile açık kaynaklı alternatifleri ortasındaki performans farkının yalnızca altı aya kadar düştüğünü gösteriyor. Bu durum, en gelişmiş yapay zeka yeteneklerinin demokratikleşmesi sürecinde devasa bir hızlanma manasına geliyor. ATOM Projesi tarafından paylaşılan bilgiler, 2024 yılında 12 ile 18 ay ortasında değişen bu gecikme müddetinin 2025 yılı prestijiyle yarı yarıya azaldığını kanıtlıyor.

Açık kaynak yapay zekanın yükselişi: Performans farkı artık yalnızca %0,3

Bu keskin dönüşümde Çinli teknoloji laboratuvarı DeepSeek tarafından 2025 başlarında yayınlanan R1 akıl yürütme modeli başrolü oynuyor. Nvidia CEO’su Jensen Huang, DeepSeek R1 modelini “muhteşem” olarak nitelendirerek, bunun ilk açık kaynaklı akıl yürütme sistemi olduğunu belirtti. Huang’a nazaran bu model, karmaşık sorunları adım adım tahlil edebiliyor ve kendi cevaplarını doğrulayabiliyor. Bu teknolojik ilerleme, yapay zeka geliştirme süreçlerindeki rekabet ortamını kökten değiştirmiş durumda.

Pazarın kullanım tarafında ise Alibaba’nın Qwen modelleri ezici bir üstünlük kurmuş görünüyor. ATOM Projesi tahlillerine nazaran, Qwen 3 model ailesi toplamda 600 milyon indirme sayısını aşarak rakiplerini geride bıraktı. Aralık 2025 dataları, Qwen’in en tanınan beş modelinin, OpenAI, Nvidia ve Mistral AI üzere devlerin toplam indirme sayısından daha fazla tercih edildiğini gösteriyor. Bu durum, açık kaynaklı modellere olan ilginin ne kadar büyük bir boyuta ulaştığını net bir halde ortaya koyuyor.

Kullanım istatistiklerini paylaşan OpenRouter platformu, açık kaynaklı modellerin toplam yapay zeka kullanımının yaklaşık üçte birini oluşturduğunu belirtiyor. Bilhassa Çin merkezli modeller, haftalık token hacminin %30’una ulaşmış durumda. Meta’nın Llama modelleri ise yaratıcısından yeni güncellemeler almasa bile Nisan 2025 prestijiyle 1,2 milyar indirmeye ulaşarak Batı dünyasının en tanınan açık kaynaklı seçeneği olmayı sürdürüyor.

Ekonomik ve teknik açıdan bakıldığında, kapalı ve açık modeller ortasındaki performans uçurumu yüzde 17,5 düzeyinden yüzde 0,3 üzere ihmal edilebilir bir seviyeye geriledi. DeepSeek V3 modeli, 671 milyar parametreye sahip olmasına karşın her süreçte yalnızca 37 milyar parametreyi etkin ederek yüksek verimlilik sunuyor. Hatta OpenAI bile bu trende ahenk sağlayarak, Ağustos 2025’te GPT-OSS 120B isimli açık yüklü modelini piyasaya sürdü. Bu atılım, en büyük teknoloji şirketlerinin bile artık yalnızca kapalı modellerle rekabet edemeyeceğini anladığını gösteriyor.

Gelişmiş yapay zeka modellerine erişimin bu kadar kolaylaşması ve hızlanması, teknoloji dünyasında yeni bir periyodun kapılarını aralıyor. Şirketler artık kıymetli API sistemlerine bağımlı kalmak yerine, kendi altyapılarında yüksek performanslı açık modelleri çalıştırmayı tercih edebiliyor. Pekala, siz bu gelişim hakkında ne düşünüyorsunuz? Günlük hayatınızda yahut işlerinizde açık kaynaklı yapay zeka modellerini mi yoksa ChatGPT üzere kapalı sistemleri mi kullanmayı tercih ediyorsunuz?