Teknoloji dünyasını sarsan küresel RAM kıtlığı, son yılların en tanınan trendlerinden biri olan yapay zeka bilgisayarları için önemli bir tehdit oluşturuyor. Bilgi merkezlerinin artan talebiyle tetiklenen bu kriz, bellek fiyatlarını rekor düzeylere çıkarırken, bilgisayar üreticilerini ve tüketicileri kuvvetli bir periyoda sokuyor. Bu durum, bir vakitler teknoloji devlerinin en büyük pazarlama kozu olan ‘AI PC’ kavramının geleceğini sorgulatıyor.
RAM Kıtlığı Yapay Zeka Bilgisayarları Pazarını Nasıl Etkiliyor?
Yapay zeka patlamasıyla birlikte data merkezlerinin bellek gereksiniminin artması, RAM ve flash bellek yongalarında global bir kıtlığa yol açtı. Bu durum, direkt bilgisayar maliyetlerine yansıdı. Teknoloji araştırma firması Omdia tarafından yapılan bir tahlile nazaran, 2025 yılında standart bir bilgisayarın bellek ve depolama maliyetleri %40 ile %70 arasında arttı. Bu maliyet artışları ise kaçınılmaz olarak son kullanıcıya yansıtılıyor.
IDC üzere başka pazar araştırma firmaları da emsal bir tablo çiziyor. 2025’te global PC sevkiyatlarında bir artış yaşanmış olsa da, 2026’nın çok daha çalkantılı geçmesi bekleniyor. IDC Araştırma Lider Yardımcısı Jean Philippe Bouchard, önümüzdeki yılın son derece değişken olacağını belirtiyor. Analistler, üreticilerin bu krizi yönetmek için iki ana yola başvuracağını öngörüyor: Fiyatları artırmak ve daha düşük RAM kapasitesine sahip modeller piyasaya sürmek.
IDC’ye nazaran, bilgisayar fiyatlarında %15 ila %20 ortasında bir artış beklenirken, üreticiler mevcut bellek stoklarını korumak için ortalama RAM özelliklerini düşürebilir. Bu durum, bilhassa yüksek bellek gerektiren yapay zeka bilgisayarları için büyük bir handikap manasına geliyor. Zira bu aygıtların verimli çalışabilmesi için çoklukla en az 16 GB RAM’e muhtaçlık duyuluyor. Yüksek maliyetler, üreticilerin bu segmentteki tezlerini tekrar gözden geçirmesine neden oluyor.
Tüketicinin İlgisizliği ve Üreticilerin Strateji Değişimi
RAM kıtlığı, ‘AI PC’ konsepti için tek sorun değil. Tüketiciler tarafında da bu kavrama yönelik beklenen ilgi oluşmuş değil. IDC’den Jitesh Ubrani, “PC üreticileri, bellek badiresi başlamadan evvel bile aygıt üzerinde yapay zeka iletisini satmakta zorlanıyordu,” diyor. Bulut tabanlı yapay zeka tahlillerinin yaygınlığı ve aygıt üzerinde çalışan yapay zekanın şimdi somut kullanım senaryoları sunamaması, tüketicilerin bu yeni jenerasyon aygıtlara yatırım yapma konusunda tereddüt etmesine yol açıyor.
Bu duruma en güzel örneklerden biri Dell’in strateji değişikliği oldu. Şirket, 2025’te tüketici odaklı XPS markasını, “yapay zeka PC pazarının süratle geliştiği” gerekçesiyle sonlandırmıştı. Lakin CES 2026’da XPS markası, yapay zeka vurgusundan arındırılmış bir biçimde geri döndü. Dell yetkilileri, tüketicilerin bir bilgisayarı yapay zeka özelliklerine nazaran satın almadığını, bilakis bu kavramın baş karıştırıcı olabildiğini öğrendiklerini belirtti. Yeni odak noktaları ise yapı kalitesi, pil ömrü ve ekran üzere daha somut özellikler oldu.
Bununla birlikte, Microsoft cephesinde de yapay zeka yazılımlarının şimdi istenen düzeyde olmadığına dair işaretler var. CEO Satya Nadella’nın, Copilot’un tüketici sürümünün performansından hayal kırıklığı duyduğunu ve temel misyonlarda bile yetersiz kaldığını belirttiği rapor edildi. Bu durum, donanım hazır olsa bile yazılım ekosisteminin ‘AI PC’ ihtilaline şimdi hazır olmadığını gösteriyor.
Sonuç olarak, RAM kıtlığı ve azalan tüketici talebi, teknoloji şirketlerini abartılı pazarlama telaffuzlarından uzaklaşmaya itiyor. Bu kriz, bir meseleye tahlil arayan teknolojiler yerine, kendine sorun arayan tahlillerin sorgulandığı bir periyodu başlatabilir. Tahminen de bu durum, yapay zeka bilgisayarları için bir son değil, daha manalı ve hedefe yönelik bir başlangıcın habercisidir.
Peki, yapay zeka bilgisayarları hakkındaki sizin görüşleriniz neler? Fikirlerinizi yorumlarda bizimle paylaşın!
